Hồ Tchad từng là một trong những hồ lớn nhất châu Phi và đã thu nhỏ rất mạnh kể từ thập niên 1960; theo các đo đạc được công bố rộng rãi, diện tích mặt nước giảm tới mức chỉ còn một phần nhỏ so với trước. Nguyên nhân được các nhà nghiên cứu nêu gồm thay đổi lượng mưa, việc lấy nước tưới ở thượng nguồn và biến động khí hậu vùng.

Hồ là nguồn sống của hàng chục triệu người ở bốn nước cùng lúc: Tchad, Niger, Nigeria và Cameroon. Khi mặt nước rút, người ta di chuyển, thường qua biên giới vì hồ nằm ở chỗ bốn nước gặp nhau. Ở nước mới họ là người nước ngoài không giấy tờ, con cái sinh ra không được khai sinh vì cha mẹ không có giấy tờ hợp lệ — đúng cái vòng tròn mà Kenya, Nepal, Zimbabwe và Mauritania đều ghi.

Không. Không có công ước quốc tế nào công nhận người phải rời đi vì môi trường là một tư cách pháp lý được bảo hộ; Công ước về người tị nạn dựa trên sự truy bức chứ không dựa trên việc nước rút. Nghĩa là có một nhóm người ngày càng đông mà hệ thống pháp lý quốc tế chưa có ô nào để xếp họ vào.

Vì mười chín cơ chế trước đều do một quyết định của con người nên đều có thể sửa bằng một quyết định khác, như Madagascar sửa một chữ trong luật. Ở đây không ai quyết định gì cả — cái hồ chỉ nhỏ lại — nên không có điều luật nào để sửa, chỉ có việc các nước quanh hồ phải thoả thuận với nhau.

Mình đang mua khả năng di chuyển hợp pháp khi hoàn cảnh đổi. Hàng chục triệu người quanh hồ Tchad đang phải di chuyển vì hoàn cảnh đã đổi, và họ không mua được thứ đó. Biết điều đó không làm việc mua của mình sai đi, nhưng nó cho biết chính xác mình đang mua cái gì.

Qua một tuyến ống dẫn tới cảng ở Cameroon, vì Tchad không giáp biển. Đây là biến thể thứ sáu của bài toán không giáp biển, cùng nhóm gắt nhất với Nam Sudan: phụ thuộc láng giềng để bán thứ tạo ra phần lớn ngân sách.

Dự án đường ống từng gắn với một cơ chế quốc tế quy định phần doanh thu phải chi cho y tế, giáo dục và phát triển, nhưng cơ chế đó về sau không được duy trì. Đây là một trong số ít lần thế giới thử áp một quy tắc rút quỹ từ bên ngoài cho một nước dầu, và việc nó không bền là dữ kiện quan trọng cho mọi bài về quỹ dầu: quy tắc rút quỹ chỉ bền khi nó là của chính nước đó chứ không phải điều kiện của người cho vay.

Vùng Ennedi ở phía bắc với các vòm đá và tranh đá cổ là di sản UNESCO, cùng hồ Ounianga là một chuỗi hồ trong sa mạc Sahara cũng là di sản UNESCO.