Grenada sang E-2 Mỹ: từng mắt xích của lộ trình và chỗ hay gãy

Tóm tắt nhanh: Từ Việt Nam sang Mỹ theo visa E-2 qua quốc tịch Grenada là một chuỗi mắt xích: quốc tịch, người đứng tên, dòng tiền, doanh nghiệp tại Mỹ, nơi nộp và gia hạn. Phần lớn hồ sơ hỏng không phải ở buổi phỏng vấn mà ở những quyết định nhỏ nhiều tháng trước đó. Thiết kế cả chuỗi ngay từ đầu, trước khi nộp hồ sơ Grenada.

Khi một hồ sơ E-2 bị từ chối, người ta thường đổ cho buổi phỏng vấn. Theo kinh nghiệm của chúng tôi, buổi phỏng vấn chỉ là nơi cái lỗi lộ ra. Cái lỗi thật đã nằm sẵn từ lúc chọn ai trong nhà đứng đơn quốc tịch, hoặc lúc chuyển tiền đi mà không giữ chứng từ.

Chúng tôi đã giải thích E-2 là gì trong bài vì sao người Việt không xin được E-2, và buổi phỏng vấn hỏi gì trong bài phỏng vấn visa E-2 hỏi những gì. Bài này đi vào phần ở giữa: các mắt xích nối hai đầu, và chỗ từng mắt hay gãy.

Vì sao đây là chuỗi mắt xích, không phải một con đường

Người bán hàng hay vẽ lộ trình thành ba ô: lấy quốc tịch Grenada, mở doanh nghiệp ở Mỹ, nhận visa. Nhìn vậy tưởng mỗi bước độc lập.

Thực tế các bước ràng buộc nhau. Người đứng đơn quốc tịch quyết định ai được đứng tên doanh nghiệp. Cách chuyển tiền cho hồ sơ Grenada quyết định hồ sơ nguồn tiền E-2 dễ hay khó. Loại hình doanh nghiệp quyết định số vốn "đáng kể" là bao nhiêu, và số đó lại quay về câu hỏi tiền từ đâu.

Một mắt xích lỏng thì cả chuỗi gãy, dù các mắt khác rất chắc. Vì vậy chúng tôi luôn thiết kế ngược: bắt đầu từ doanh nghiệp tại Mỹ mà anh chị thật sự muốn làm, rồi mới quay lại chọn người đứng đơn Grenada.

Cộng lại, một chuỗi suôn sẻ thường mất từ một năm tới một năm rưỡi. Ai hứa ngắn hơn nhiều thì nên hỏi họ bỏ bớt bước nào.

Quốc tịch Grenada và câu hỏi về thời gian cư trú

Mắt xích đầu tiên là quốc tịch Grenada. Grenada có hiệp định thương mại và đầu tư với Mỹ từ cuối thập niên 1980, nên công dân Grenada thuộc diện được xin E-2. Hộ chiếu Việt Nam không có quyền này.

Có một điểm pháp lý anh chị cần biết trước khi chi tiền. Luật AMIGOS của Mỹ, ký cuối năm 2020, có điều khoản về người nhập quốc tịch một nước có hiệp định thông qua đầu tư tài chính: người đó phải từng cư trú ổn định tại nước ấy liên tục ít nhất 3 năm mới đủ điều kiện xin visa diện hiệp ước.

Điều khoản này được áp dụng ra sao, với nước nào, từ khi nào là câu hỏi thay đổi theo hướng dẫn của Bộ Ngoại giao Mỹ. Chúng tôi không trả lời thay luật sư di trú Mỹ ở đây. Điều chúng tôi khuyên: hỏi thẳng luật sư di trú Mỹ, bằng văn bản, ngay tại thời điểm chuẩn bị, và yêu cầu họ nêu căn cứ hướng dẫn hiện hành. Nếu bị áp, cả chuỗi dừng ngay mắt xích đầu, hoặc phải kéo dài thêm vài năm.

Một đơn vị tư vấn không nhắc tới điều khoản này khi chào lộ trình Grenada E-2 là một dấu hiệu anh chị nên để ý.

Ai trong nhà cần mang hộ chiếu Grenada

Đây là chỗ nhiều gia đình quyết định theo cảm tính, rồi trả giá sau.

Luật E-2 yêu cầu doanh nghiệp tại Mỹ phải do công dân nước có hiệp định sở hữu ít nhất 50%, và người đứng đơn chính phải nắm ít nhất 50% hoặc có quyền điều hành thực tế. Nghĩa là người đứng tên doanh nghiệp phải là người mang hộ chiếu Grenada, và phải là người thật sự điều hành.

Hay gặp tình huống: chồng đứng đơn quốc tịch Grenada vì "là chủ gia đình", nhưng người thật sự giỏi kinh doanh và sẽ điều hành quán ăn ở Mỹ lại là vợ. Vợ vẫn là công dân Grenada nếu được đưa vào hồ sơ như người phụ thuộc, nên về lý thuyết vẫn đứng đơn được. Nhưng nếu gia đình chỉ nộp cho một người, sai người là gãy.

Điểm ít người biết theo chiều ngược lại: vợ chồng và con dưới 21 tuổi đi theo người đứng đơn E-2 không bắt buộc phải là công dân Grenada. Người phụ thuộc E-2 được xét theo quan hệ với người đứng đơn, không theo quốc tịch. Vì vậy có gia đình không cần đưa đứa con 19 tuổi vào hồ sơ Grenada chỉ để đi Mỹ theo diện phụ thuộc. Tuy nhiên đưa vào hay không còn phụ thuộc kế hoạch dài hạn của cháu, nên cần tính riêng từng trường hợp.

Dòng tiền phải đi qua được hai lần thẩm định

Tiền trong lộ trình này bị soi hai lần, bởi hai cơ quan khác nhau, với hai mục đích khác nhau.

Lần đầu là Grenada, thẩm định nguồn tiền cho khoản đóng góp hoặc bất động sản. Lần hai là viên chức lãnh sự Mỹ, thẩm định nguồn tiền cho khoản vốn đầu tư vào doanh nghiệp. Hai hồ sơ có thể dùng chung phần lớn giấy tờ gốc, nhưng Mỹ sẽ hỏi thêm: tiền đi từ Việt Nam sang Mỹ bằng đường nào, qua tài khoản nào, vào doanh nghiệp lúc nào.

Chỗ gãy phổ biến nhất là tiền chuyển qua người quen, qua tài khoản trung gian ở nước thứ ba, hoặc gom từ nhiều nguồn tiền mặt không có chứng từ. Tiền đó có thể là tiền sạch, nhưng không có đường đi được ghi lại thì không chứng minh được. Chúng tôi đã phân tích các kiểu gãy này trong bài hồ sơ nguồn tiền bị từ chối vì đâu.

Cách làm an toàn là chuyển qua ngân hàng, đúng mục đích, giữ đủ chứng từ từng lần. Quy trình cụ thể ở Việt Nam có trong bài chuyển tiền đầu tư ra nước ngoài hợp pháp.

Một lưu ý nữa: vốn E-2 phải đã được đầu tư hoặc cam kết không rút lại được. Tiền nằm yên trong tài khoản công ty chưa tiêu gần như không được tính. Nhiều gia đình dùng tài khoản ký quỹ có điều kiện: tiền chỉ giải ngân cho người bán khi visa được cấp. Đây là cách giảm rủi ro hợp lệ, nhưng phải do luật sư soạn đúng.

Doanh nghiệp tại Mỹ: chọn sai mô hình là gãy trước phỏng vấn

Luật không quy định mức vốn tối thiểu cho E-2. Luật chỉ nói vốn phải "đáng kể" so với tổng chi phí của chính doanh nghiệp đó, và doanh nghiệp không được "cận biên", tức là phải tạo thu nhập vượt mức đủ sống cho gia đình hoặc tạo việc làm.

Ba mô hình người Việt hay chọn, và rủi ro riêng của từng loại:

• Mua lại doanh nghiệp đang chạy (tiệm nail, tiệm giặt, nhà hàng nhỏ): có sổ sách, có doanh thu, dễ chứng minh không cận biên. Rủi ro nằm ở việc định giá và sổ sách của người bán không sạch.
• Nhượng quyền thương hiệu: có mô hình sẵn, kế hoạch kinh doanh dễ viết. Rủi ro là phí nhượng quyền chiếm phần lớn vốn mà không tạo ra tài sản hữu hình.
• Mở mới từ đầu: linh hoạt nhất nhưng khó chứng minh nhất, vì chưa có số liệu thật. Viên chức lãnh sự đọc rất kỹ loại này.

Chúng tôi không tư vấn bất động sản hay thuế tại Mỹ. Phần định giá doanh nghiệp, cấu trúc công ty và thuế cần kế toán và luật sư tại Mỹ. Kế hoạch kinh doanh thì là tài liệu riêng, và cách viết để viên chức đọc được nằm trong bài kế hoạch kinh doanh E-2: viên chức lãnh sự đọc những trang nào.

Nơi nộp và lịch hẹn: mắt xích ít ai tính

Có hộ chiếu Grenada rồi, anh chị nộp E-2 ở đâu? Thông thường là lãnh sự quán Mỹ tại nước mình đang cư trú hợp pháp. Không phải lãnh sự quán nào cũng nhận hồ sơ E-2 của người mang quốc tịch nước thứ ba, và thời gian chờ lịch hẹn mỗi nơi mỗi khác, có nơi vài tuần, có nơi nhiều tháng.

Hệ quả thực tế: lịch hẹn có thể trở thành mắt xích chậm nhất. Trong lúc chờ, doanh nghiệp tại Mỹ đã thuê mặt bằng, đã trả tiền thuê hằng tháng mà chủ chưa sang được.

Hãy hỏi luật sư ngay từ đầu: nộp ở đâu, lịch hẹn hiện chờ bao lâu, và nếu phải nộp ở nước khác thì chi phí đi lại, lưu trú là bao nhiêu. Đưa con số đó vào bảng chi phí tổng thể, cạnh các khoản khác trong công cụ ước tính chi phí đầu tư.

Sau khi có visa: gia hạn, con tròn 21 tuổi và vợ chồng đi làm

Visa được cấp chưa phải là hết chuỗi. Mỗi lần nhập cảnh, người mang E-2 thường được cho ở tối đa 2 năm, và mỗi lần gia hạn là một lần doanh nghiệp bị xem lại: còn hoạt động không, còn đúng kế hoạch không, còn tạo việc làm không.

Ba điều cần tính trước:

• Vợ hoặc chồng được đi làm: từ đầu năm 2022, vợ chồng của người mang E-2 được làm việc theo tình trạng cư trú, không phải xin giấy phép lao động riêng như trước.
• Con tròn 21 tuổi mất tư cách phụ thuộc: cháu phải chuyển sang visa riêng, thường là visa du học. Nếu con đang 16, 17 tuổi khi bắt đầu chuỗi, thời gian ở Mỹ theo diện phụ thuộc có thể chỉ còn vài năm.
• E-2 không tự dẫn tới thẻ xanh: muốn thường trú phải đi một diện khác, như EB-5 hoặc diện tay nghề, với điều kiện riêng.

Rủi ro cần biết trước khi bước vào chuỗi

Chúng tôi nói thẳng các rủi ro, vì đây là những thứ không ai muốn nghe khi đang hào hứng:

• Rủi ro pháp lý ở mắt xích đầu: điều khoản cư trú 3 năm của luật AMIGOS như đã nói. Phải có ý kiến luật sư bằng văn bản.
• Tiền Grenada không hoàn lại: nếu đi tuyến góp quỹ, khoản đóng góp mất hẳn dù sau đó E-2 bị từ chối. Quốc tịch vẫn còn, nhưng mục tiêu chính thì không đạt.
• Vốn E-2 là vốn rủi ro thật: luật yêu cầu vốn phải chịu rủi ro. Doanh nghiệp thua lỗ thì mất tiền, và mất luôn cơ sở của visa.
• Nghĩa vụ có mặt ở Grenada đang được siết chung trong khu vực Caribbean. Người đã sang Mỹ sống vẫn phải tính thời gian quay lại Grenada nếu luật yêu cầu.
• Chính sách Mỹ thay đổi: từ phí, lịch hẹn tới tiêu chí thẩm định. Chuỗi kéo dài hơn một năm thì gần như chắc sẽ gặp ít nhất một thay đổi.

Nếu các rủi ro này quá lớn so với mục tiêu, một gia đình có đủ vốn nên xem thêm EB-5 hoặc các đường khác vào Mỹ, rồi so sánh tổng chi phí và thời gian.

Bước tiếp theo

Trước khi ký bất kỳ hợp đồng Grenada nào, hãy làm đủ danh sách sau:

• [ ] Có ý kiến bằng văn bản của luật sư di trú Mỹ về điều khoản cư trú 3 năm tại thời điểm hiện tại.
• [ ] Xác định ai trong nhà sẽ điều hành doanh nghiệp tại Mỹ, và người đó có trong hồ sơ Grenada.
• [ ] Phác mô hình doanh nghiệp và mức vốn dự kiến, kèm lý do không cận biên.
• [ ] Vẽ đường đi của tiền từ nguồn gốc tới tài khoản doanh nghiệp tại Mỹ, có chứng từ từng chặng.
• [ ] Hỏi nơi nộp E-2 và thời gian chờ lịch hẹn hiện tại.
• [ ] Tính tuổi các con tại thời điểm dự kiến sang Mỹ.

Làm xong sáu việc này, anh chị sẽ biết chuỗi của mình chắc hay lỏng ở mắt nào, trước khi tiêu đồng nào không lấy lại được.